مقالات
  • نیمه ور، کهنسال نام آور

    نیمه ور امروز برای خود شهری است.اما از آنجا که همۀ شهرهای امروزی ما درحال تبدیل به قالبی یک شکل و یک قواره و یا درست تر آنکه بی شکل و بد قواره اند و همیشه نیز از هویت غنی فرهنگی و مقتتضیات جفرافیایی و بخشی از کارکردهای تاریخی خود به دور می افتند و […]

  • به راه بادیه رفتن…

    «به راه بادیه رفتن…» به مثابۀ وصیت نامۀ علمی – پژوهشی به مناست هفتادمین شماره فصلنامۀ علوم اجتماعی. مرتضی فرهادی، استاد مردم شناسی و جامعه شناسی و عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی تهران به عنوان سردبیر و به مناسبت هفتادمین شماره فصلنامه – علمی پژوهشی – علوم اجتماعی مقاله «به راه بادیه رفتن….» را […]

  • عروسی آب

    اشاره: اعتقاد به جاندار بودن و نر و ماده بودن موجودات بی جان،پنداری دیرینه و جهانی است.این نوع اعتقادات در ایران نیز وجود داشته است.اعتقاد به نر وماده  بودن “ابر”و”باد”…lماه و خورشید وستارگان وغیره از جمله این اعتقادات است. برای مثال،در روستاها و ایلات سیرجان و شهرهای پیرامون آن به بادی که از جانب اصفهان می […]

  • حضور آب در آئینه های ایرانی

    اشاره: اهمیت فوق العاده«آب» در جغرافیا و زندگی و معیشت ایرانیان از سوئی،واهمیت آن در فرهنگ و آئین های مذهبی آنان،از دیر باز تا کنون،سبب شده است که نام و نماد آب در بسیاری از آئین ها وبارورها و دست ساخته ها و دست یافته های ایرانی، جایی در خور و حضوری ازلی داشته باشد.جشن […]

  • فرهنگ ماکیانداری

    فرهنگ،پدیده ای متشکل از عناصر کوچک بی شماری است که با یکدیگر در پیوند و ارتباط مستقیم و غیر مستقیم هستند.به دلیل وجود این پیوندها و ارتباطات،برای شناخت فرهنگ هر قوم و ملتی بایستی کوچک ترین اجزاء و ویژگی های آن فرهنگ را شناخت و مورد ارزیابی قرار داد.در واقع تنها با شناخت اجزا و […]

  • جنگ پنهان سی‌ساله

    اشاره :از نگرانی‌های مهم بخش کشاورزی در کشور ما، مسئله‌ی تأمین آب است که از یک‌سو به بحث منابع و ذخایر آبی ارتباط می‌یابد و از سوی دیگر بحث میزان مصرف انرژی جهت انتقال آب مطرح می‌شود. براساس آمارهای موجود، بخش قابل توجهی از انرژی در بخش کشاورزی صرف استخراج و انتقال آب می‌شود. به […]

  • فروهشتگی ده و کژ بالشی شهر

    چکیده:اين نوشته از منظر انسان شناسي اقتصادي، نگاهي متفاوت با مردم شناسان كلاسيك مكتب نوسازي به ده ايراني به مثابه زادگاه فرهنگ توليدي و كار دارد و به برخي عوامل موثر در فروهشتگي ده و دگرگوني و تقليل ساختار توليدي شهرهاي ايران اشاره مي كند. در يك صد سال اخير، ايرانيان با شتابي فزاينده از […]

  • گلخوشناسیِ گونه ای گل حسرت

    گلخو شناسی سر شاخه نورسته از گیاه مردم شناسی است که درتعامل با دیگر شاخه های گوناگون علم بویژه علوم اجتماعی و به شکل میان رشته ای وحتی درپیوند با دیگر معرفت های بشری همچون فلسفه و هنر قرار دارد. منظور از “گل خو شناسی” صرفا از منظر رفتار شناسی گیاهان نیست.بلکه توجه به آن […]

  • پرده پنهان پول

    مقدمه تاکنون دربارۀ ماهیت و عملکرد اقتصادی و تأثیرات اجتماعی و اخلاقی پول سخن بسیار رفته، اما از زاویۀ مورد نظر ما به آن پرداخته نشده است؛ اقتصاد دانان تعاون طلب نیز بین خودخواهی و رقابت و سود و پول و درنتیجه بین پول و تعاون ارتباط نزدیکی یافته اند. مؤلف این سطور نیز از […]

  • باغ سنگي سيرجان؛ بزرگترين پيکره کلاژ ايران و آن” گنگِ خواب ديده و عالم تمام کرّ” آن

    این مقاله ، بسط ، گسترش و پاسخ  سوالاتی  است که استاد  فرهادی  قبلاً   در حدود ۲۰ سال پیش در کتاب موزه های بازیافته بصورت فشرده و موجز ، ذیل” دومین بخش تصاویر: بافت تاریخی  و فضا های  سنتی شهر و روستا” ، در شرحی پرسش گونه در با ره  معنای این باغ و انگیزه […]